Nieuw Museumprogramma gelanceerd door Afrikaanse en Europese Unie

Het AEMP is niet van bovenaf ontstaan, maar vindt zijn oorsprong in een inhoudelijk initiatief vanuit de museumsector zelf. Wereldmuseum stond samen met het AfricaMuseum (Tervuren), het Musée du quai Branly – Jacques Chirac (Parijs) en het Humboldt Forum / Staatliche Museen zu Berlin aan de basis van dit traject. Deze vier grootste etnografische musea namen gezamenlijk het initiatief om te onderzoeken hoe samenwerking tussen Afrikaanse en Europese musea toekomstbestendig, structureel en vooral gelijkwaardig kan worden vormgegeven. 

Al ruim drie jaar investeert Wereldmuseum intensief in dit proces en neemt het museum bijna maandelijks deel aan strategische en inhoudelijke overleggen met Afrikaanse en Europese partners. Vanuit die langdurige betrokkenheid werkte Wereldmuseum actief mee aan het uitbouwen van vertrouwen, het ontwikkelen van gezamenlijke uitgangspunten en het verbinden van museale expertise over continenten heen. 

Een belangrijk moment in dit traject was de internationale conferentie in Dakar in april 2023. Het consortium van vier Europese musea financierde deze bijeenkomst om, samen met Afrikaanse collega’s, een brede inventarisatie te maken van wat museale samenwerking zou moeten inhouden: inhoudelijk, organisatorisch en bestuurlijk.

Tijdens de conferentie kwamen zestig museumdirecteuren uit 28 Afrikaanse en 12 Europese landen samen. Hun gezamenlijke conclusies en ambities werden vastgelegd in de Verklaring van Dakar, die nu expliciet dient als inhoudelijk fundament onder het African‑European Museum Partnership.

Een belangrijke vernieuwing binnen het African‑European Museum Partnership is het gedeelde governance­model. Een Afrikaans‑Europese Strategische Stuurgroep bepaalt de beleids- en strategische lijnen van het programma en bestaat uit vertegenwoordigers van de Commissie van de Afrikaanse Unie, de Europese Commissie, deelnemende EU‑lidstaten en Afrikaanse lidstaten. Daarnaast wordt een Afrikaans‑Europese Adviesraad ingericht, met vertegenwoordiging van museumnetwerken, opleidingsinstellingen en internationale organisaties zoals UNESCO en ICOM Africa. Zo worden Afrikaanse en Europese perspectieven structureel en op gelijkwaardige wijze verankerd in het partnerschap.

Deze aanpak sluit nauw aan bij de missie van Wereldmuseum: het museum zet zich in voor een meerstemmige benadering van erfgoed, waarin ruimte is voor verschillende perspectieven, gedeelde geschiedenis en wederzijdse kennisontwikkeling. Door langdurig te investeren in gelijkwaardige samenwerking met partners in Afrika en Europa draagt Wereldmuseum bij aan museale praktijken die maatschappelijke dialoog stimuleren en recht doen aan de herkomst en betekenis van collecties.

Met het AEMP zetten de Afrikaanse en Europese Unie, samen met musea zoals Wereldmuseum, een volgende stap richting duurzame, rechtvaardige en toekomstgerichte internationale samenwerking. Voor Wereldmuseum vormt de lancering van dit partnerschap de bevestiging dat jarenlange inzet, vertrouwen en samenwerking kunnen uitmonden in een gezamenlijk gedragen programma dat past bij de ambities en waarden van het museum.

Klik hier voor het volledige artikel over het African‑European Museum Partnership.